Kto może zostać tłumaczem przysięgłym?

Zawód tłumacza przysięgłego jest zawodem regulowanym przez Ustawę z dn. 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego. Artykuł 2. tej ustawy określa dokładnie, kto może zostać tłumaczem przysięgłym: pierwszym wymogiem stawianym przed kandydatem jest jego obywatelstwo - musi być on obywatelem Polski lub obywatelem:

• jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej,
• jednego z państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA),
• Konfederacji Szwajcarskiej, lub
• innego państwa, jeżeli na podstawie i na zasadach określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej przysługuje mu prawo podjęcia zatrudnienia lub samozatrudnienia na terytorium RP lub, na zasadach wzajemności, musi być obywatelem innego państwa.

Pozostałe wymagania stawiane przez adeptami zawodu tłumacza przysięgłego to:

• znajomość języka polskiego,
• posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych,
• brak karalności za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego,
• ukończenie studiów wyższych

Ostatnim i zarazem najważniejszym warunkiem bycia tłumaczem przysięgłym jest złożenie z wynikiem pozytywnym tzw. egzaminu na tłumacza przysięgłego. Jest to egzamin sprawdzający umiejętność tłumaczenia z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski.

Czy trzeba spełniać łącznie wszystkie warunki, aby zostać tłumaczem przysięgłym?

Jak wynika z wyjaśnienia zamieszczonego na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości nie jest wymagane, aby przed przystąpieniem do egzaminu na tłumacza przysięgłego kandydat spełniał wszystkie powyższe wymogi. Może on zatem przystąpić do egzaminu, a po jego pozytywnym zdaniu, uzupełnić poziom wykształcenia lub uzyskać odpowiednie obywatelstwo. Spełnienie wszystkich powyższych wymogów jest wymagane w momencie wpisu na listę tłumaczy przysięgłych.

Jakie formalności należy spełnić, aby zostać tłumaczem przysięgłym?

Osoba, która chce zostać tłumaczem przysięgłym powinna zgłosić swój zamiar przystąpienia do egzaminu na dedykowanym formularzu dostępnym na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Formularz należy wysłać do Wydziału Tłumaczy Przysięgłych w Ministerstwie Sprawiedliwości. Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej poinformuje kandydata o terminie i miejscu egzaminu nie później niż 21 dni przed datą jego odbycia. Po otrzymaniu powyższego zawiadomienia kandydat powinien uiścić opłatę egzaminacyjną w wysokości 800 zł na konto bankowe Ministerstwa Sprawiedliwości. Po dokonaniu tych formalności może przystąpić do złożenia egzaminu pisemnego.

 

Wszelkie praktyczne informacje dotyczące formalnego aspektu egzaminu na tłumacza przysięgłego oraz numer konta do dokonania płatności za egzamin są dostępne na stronie Internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Tłumacze przysięgli.

Jak wygląda egzamin na tłumacza przysięgłego?

Egzamin na tłumacza przysięgłego składa się z dwóch części: pisemnej i ustnej.

 

Część pisemna trwa 4 godziny i polega na tłumaczeniu 4 tekstów: dwóch z języka polskiego na język obcy i dwóch z języka obcego na język polski. Najczęściej są to pisma sądowe, urzędowe lub teksty prawnicze. Do tej pory część pisemna polegała na odręcznym wykonaniu tłumaczeń, jednakże w pierwszej połowie 2026 r. Komisja Egzaminacyjna po raz pierwszy dopuściła użycie komputera w trakcie egzaminu. Dla osób pragnących zdawać egzamin w formie komputerowej, Ministerstwo Sprawiedliwości udostępnia laptopy z systemem Windows i programem MS Word (należy jednak zauważyć, że opcja autokorekty jest wyłączona). Laptop nie posiada również dostępu do Internetu. Maksymalna liczba punktów do uzyskania w trakcie części pisemnej egzaminu na tłumacza przysięgłego wynosi 200 punktów. Ocenę pozytywną otrzymuje kandydat, który uzyskał co najmniej 150 punktów. Jest on następnie dopuszczony do części ustnej egzaminu, która jest przeprowadzona nie wcześniej niż po upływie 7 dni od zakończenia części pisemnej.

 

Część ustna egzaminu na tłumacza przysięgłego polega na ustnym przetłumaczeniu a vista (czyli z tekstu w formie pisanej) dwóch tekstów z języka obcego na język polski oraz na tłumaczeniu konsekutywnym dwóch tekstów odsłuchanych z nagrania audio lub odczytanych przez egzaminatora z przerwami na tłumaczenie z języka polskiego na język obcy. Tak jak w przypadku części pisemnej, egzamin jest zaliczony z wynikiem pozytywnym po uzyskaniu 150 punktów na 200 możliwych.

Moment nabycia prawa do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego

Osoba, która pozytywnie zdała egzamin nabywa uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, jednakże prawo do wykonywania tego zawodu uzyskuje dopiero po złożeniu ślubowania oraz po wpisaniu jej na listę tłumaczy przysięgłych.

 

Uroczyste ślubowanie polega na wypowiedzeniu wobec Ministra Sprawiedliwości następującej roty:

 

„Mając świadomość znaczenia moich słów i odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi zadania tłumacza przysięgłego będę wykonywać sumiennie i bezstronnie, dochowując tajemnicy prawnie chronionej oraz kierując się w swoim postępowaniu uczciwością i etyką zawodową.”

Uzyskanie pieczęci tłumacza przysięgłego

Ostatnią formalnością przed możliwością rozpoczęcia praktyki tłumaczeniowej jest uzyskanie pieczęci tłumacza przysięgłego. W celu jej otrzymania należy złożyć do Mennicy Polskiej pisemny wniosek o wyrobienie pieczęci. Wniosek ten składa się za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości.

Po odebraniu gotowej pieczęci nic już nie stoi na przeszkodzie i tłumacz może zacząć wykonywać swoje pierwsze tłumaczenia.

Jakie studia należy skończyć, aby zostać tłumaczem przysięgłym języka francuskiego?

Ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego nie precyzuje jakie studia należy skończyć, aby zostać tłumaczem przysięgłym. Wymóg dotyczy jedynie ukończenia studiów wyższych, a więc uzyskanie tytułu magistra lub licencjata. Tłumacz przysięgły może być absolwentem zarówno ekonomii, jak i architektury czy prawa, niemniej jednak zdanie niezwykle trudnego egzaminu na tłumacza przysięgłego wymaga doskonałej znajomości języka obcego. Uzyskanie takiego właśnie stopnia znajomości języka jest możliwe dzięki ukończeniu studiów filologicznych lub lingwistycznych. W przypadku tłumacza przysięgłego języka francuskiego jest to filologia romańska lub lingwistyka stosowana z wiodącym językiem francuskim.

 

Jako absolwentka filologii romańskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu o specjalności traduktologia, serdecznie zapraszam do kontaktu ze mną w sprawie tłumaczeń przysięgłych z i na język francuski. Będzie mi niezwykle miło móc z Państwem współpracować. Anna Krajewska, tłumacz przysięgły języka francuskiego